İyi bir haber metni, okura en önemli bilgiyi hızla verir ve gerisini önem sırasıyla sunar. Bir mahalle etkinliğini, yerel bir gelişmeyi ya da okur ihbarını haberleştirmek isteyenler için aşağıdaki temel ilkeler yol gösterici olabilir. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir.
Ters piramit yapısı
Haberin en önemli bilgileri başta, ayrıntılar ise sonda yer alır. Bu yapıya 'ters piramit' denir. Okur haberi yarıda bıraksa bile, en önemli bilgiyi almış olur. Editörler gerektiğinde metnin sonundan kısaltma yapabilir.
Beş soru, bir nasıl
Haberin ilk paragrafı (spot) genellikle şu soruları yanıtlar: Kim? Ne? Nerede? Ne zaman? Neden? Nasıl? Bu soruların hepsi ilk cümlede olmak zorunda değildir; ancak ilk paragraf içinde okurun olayı anlamasını sağlayacak bilgiler yer almalıdır.
Başlık
Başlık, haberin içeriğini doğru yansıtmalıdır. Abartılı, merak uyandırmak için gerçeği saklayan ya da içerikle uyuşmayan başlıklardan kaçının. Kısa, net ve fiil içeren başlıklar genellikle daha anlaşılırdır.
Kaynak belirtmek
Bir bilgiyi nereden aldığınızı açıkça yazın: bir kurum açıklaması, bir belge, bir görgü tanığı ya da ilgili kişinin sözü. Kaynağı belirtilmemiş bilgi, haberin güvenilirliğini azaltır. Birden fazla tarafı ilgilendiren konularda, tarafların görüşünü almaya çalışın.
Dil ve üslup
Sade, anlaşılır ve tarafsız bir dil kullanın. Haberde kendi görüşünüzü gizlice sezdirmek yerine olguları aktarın. Yorum yazmak istiyorsanız, bunu haberden ayrı ve etiketli olarak yazın. Küçümseyici, kışkırtıcı ya da genelleyici ifadelerden kaçının.
Kişilik hakları
Haberde adı geçen kişilerin onurunu ve özel hayatını zedeleyecek bilgilerden kaçının. Henüz kesinleşmemiş suçlamalarda kesin hüküm gibi ifadeler kullanmayın. Çocukların ve mağdurların kimliğini açıklamayın.
Alıntı ve doğrudan söz
Bir kişinin sözünü aktarırken, sözün gerçekten o kişiye ait olduğundan emin olun ve gerekirse sözü bağlamıyla birlikte verin. Doğrudan alıntı tırnak içinde, dolaylı aktarım ise kendi cümlelerinizle yazılır. Sözün anlamını değiştirecek biçimde kısaltma yapılmaz. Telefonda ya da yazılı alınan bilgilerin kaydını tutmak, daha sonra bir tartışma çıkarsa işinize yarar.
Rakam ve veriler
Rakam kullandığınızda, verinin kaynağını ve tarihini belirtin; yüzde ve mutlak sayı farkını karıştırmamaya özen gösterin. Karşılaştırma yaparken aynı ölçüleri kullanın. Emin olmadığınız bir veriyi yuvarlamak ya da tahmin etmek yerine, 'yaklaşık' ifadesiyle belirtin ya da hiç yazmayın.
Kontrol ve düzeltme
Yayımlamadan önce isimleri, tarihleri, rakamları ve unvanları kontrol edin. Hata fark ederseniz, düzeltin ve düzeltme yaptığınızı belirtin.
Bir haber önerisi ya da yazınız varsa, ihbar ve iletişim formumuzu kullanabilirsiniz.
